Jakie są zasady nonogramu?
Nonogram to siatka pustych pól z liczbami przy każdym wierszu i nad każdą kolumną. Każda liczba oznacza blok, czyli ciąg tylu wypełnionych pól, ile wynosi. Wskazówka 3 1 to blok trzech pól, potem co najmniej jedno puste pole i pojedyncze wypełnione pole – w tej kolejności, od lewej do prawej (albo z góry na dół). Twoim zadaniem jest ustalić, gdzie leżą bloki, a 0 oznacza, że w linii nie ma ani jednego wypełnionego pola.
Wypełniaj pola, których wymagają wskazówki, skreślaj te, które wykluczają, a gdy każdy wiersz i każda kolumna zgadzają się ze swoją wskazówką, obrazek jest gotowy. Przykład to Namiot z kolekcji obrazków w grze: wiersze 1 i 10 oraz kolumny 1 i 10 mają wskazówkę 0, siódemki w kolumnach 4 i 7 biegną w dół po obu stronach wejścia, a wskazówki 3 3 w wierszach 7 i 8 zostawiają na nie miejsce.
- Każda liczba to blok tylu wypełnionych pól, w podanej kolejności.
- Bloki w tej samej linii dzieli co najmniej jedno puste pole.
- Wskazówka 0 oznacza, że cała linia zostaje pusta.
- Łamigłówka jest rozwiązana, gdy każdy wiersz i każda kolumna zgadzają się ze swoją wskazówką.
Jak grać w nonogramy online?
Kliknij lub stuknij pole, aby je wypełnić. Przyciski „Wypełnij”, „Krzyżyk” i „Usuń” pod siatką decydują, co robi kliknięcie; na komputerze prawy przycisk myszy stawia krzyżyk, a przeciągając wzdłuż wiersza lub kolumny, oznaczysz kilka pól naraz. Na klawiaturze kliknij pole, poruszaj się strzałkami i naciskaj Spację lub F, aby wypełnić, X, aby postawić krzyżyk, oraz Delete, aby usunąć. „Cofnij” i „Ponów”, „Sprawdź” (pokazuje błędne pola), „Od nowa” i „Pauza” są obok siatki, a jeśli wolisz widzieć błędy na bieżąco, zaznacz „Pokazuj błędy od razu”. Gra zapisuje się w przeglądarce, więc możesz zamknąć stronę i dokończyć później.
Kilka rzeczy pomaga nie zgubić się na planszy. Wiersz i kolumna pola pod kursorem albo ostatnio klikniętego pola są podświetlone razem ze swoimi wskazówkami. Podczas przeciągania mały licznik nad bieżącym polem pokazuje, ile pól obejmuje ruch, więc blok siedmiu pól wypełnisz bez liczenia. Możesz też odhaczać liczby we wskazówkach, gdy ustawisz ich bloki: kliknij lub stuknij liczbę, aby ją skreślić, i jeszcze raz, aby ją przywrócić. Skreślone liczby zapisują się razem z grą.
„Podpowiedź” pokazuje najłatwiejszy następny krok, zamiast wypełniać przypadkowe pole. Podaje nazwę techniki, podświetla linię i w jednym zdaniu wyjaśnia, które pola rozstrzyga i dlaczego; możesz ją zastosować albo zamknąć i wykonać krok samodzielnie. Jeśli źle oznaczysz jakieś pole, podpowiedź najpierw to wskaże, a „Jak to działa” w panelu podpowiedzi prowadzi do opisu technik poniżej.
Siatki mają rozmiar 5×5, 10×10, 15×15 i 20×20. Siatka 20×20 ma 400 pól, więc jej rozwiązanie trochę trwa. Łamigłówki w tym rozmiarze na poziomie Ekspert są przygotowane wcześniej, 100 czarno-białych i 100 kolorowych, bo wygenerowanie takiej trwałoby w przeglądarce zbyt długo, a każdą dostajesz raz, zanim którakolwiek się powtórzy. Jeśli pola są na twoim ekranie za małe, suwak rozmiaru nad planszą (na telefonie pod przyciskami) powiększa siatkę nawet 2,5 raza; plansza przewija się wtedy w swojej ramce, a liczby wskazówek zostają przypięte do jej krawędzi. „Skupienie” wyświetla łamigłówkę na całym ekranie, a X w górnym rogu albo Esc przywraca zwykły widok.
Każda łamigłówka, obrazek czy losowy wzór, ma dokładnie jedno rozwiązanie. Cztery poziomy zależą od technik, których wymaga łamigłówka, a nie od jej rozmiaru ani liczby wskazówek: na poziomie Łatwe wystarczają niemal wyłącznie nakładanie i krzyżyki, na Średnie od czasu do czasu liczą się wypełnione pola, na Trudne korzysta z nich wiele kroków, a Ekspert wymaga co najmniej jednego „a co, jeśli…?”. Tabela pokazuje, co to oznacza na siatce 10×10.
| Poziom | Z wypełnionymi polami | Kroki „a co, jeśli…?” | Pola z prostych kroków |
|---|---|---|---|
| Łatwe | 0,3 | 0 | 98% |
| Średnie | 2,7 | 0 | 86% |
| Trudne | 6,7 | 0 | 75% |
| Ekspert | 8,2 | 3,8 | 69% |
Wartości średnie dla 200 łamigłówek 10×10 na każdy poziom, z generatora, który działa na tej stronie, rozwiązanych krok po kroku technikami podpowiedzi. Proste kroki to puste linie, idealne dopasowania, gotowe linie i nakładanie.
Obrazki, kolorowe nonogramy, łamigłówka dnia i drukowanie
Łamigłówki od początku są obrazkami: rozwiąż jedną, a pojawi się nazwa obrazka. Jest ich 195: 25 w rozmiarze 5×5, 65 w 10×10, 56 w 15×15 i 49 w 20×20, w tym 48 kolorowych, a każdy trafił na poziom, którego wymaga jego logika, więc dostajesz dokładnie ten poziom, który wybierzesz. Gdy zobaczysz już wszystkie obrazki w danym rozmiarze i na danym poziomie, dostaniesz tam losowe wzory. Jeśli od początku wolisz losowe wzory, wyłącz pod siatką opcję „Obrazki do odkrycia”. Większość obrazków 5×5 i 10×10 oraz wszystkie 20×20 narysowano dla tej strony; pozostałe to grafiki pikselowe autorstwa Kenneya oraz Delapouite'a, Lorca i Skolla z game-icons.net. Każdy przeszedł te same testy co generowane łamigłówki: jedno rozwiązanie i poziom według wymaganych technik.
„Kolorowe łamigłówki” mają dwa kolory na siatkach 5×5 i 10×10, a trzy na 15×15 i 20×20: kolor wybierasz próbkami pod siatką albo klawiszami od 1 do 3. W kolorze zmienia się jedna zasada – wyjaśniamy ją na przykładzie niżej.
„Łamigłówka dnia” to siatka 10×10, danego dnia taka sama dla wszystkich, nowa o północy według twojego zegara: Łatwe w poniedziałki, Średnie we wtorki, środy i niedziele, Trudne w czwartki i piątki, a Ekspert w soboty. Rozwiązuj ją codziennie, aby wydłużać serię dni z rzędu; bieżąca łamigłówka poczeka, aż do niej wrócisz.
„Udostępnij” kopiuje link zawierający całą łamigłówkę, więc znajomy dostaje dokładnie tę samą siatkę, a numer łamigłówki pod planszą potwierdza, że to ta sama. „Drukuj” tworzy PDF z łamigłówką, w którą grasz, razem z rozwiązaniem, w dowolnym rozmiarze, albo zestaw do 50 nowych łamigłówek od 5×5 do 15×15 na wybranym poziomie, po jednej, dwie lub cztery na stronę, także w kolorze. Gotowe zestawy znajdziesz też na stronie Nonogramy do druku. „Twoje statystyki” liczą rozwiązane łamigłówki w każdym rozmiarze i na każdym poziomie, z najlepszym i średnim czasem oraz seriami łamigłówek dnia, i są zapisane tylko w tej przeglądarce.
Jak rozwiązywać obrazki logiczne: techniki
Każdy krok w nonogramie wynika z jednej linii, wiersza lub kolumny, i z pytania, gdzie jej bloki mogą się jeszcze znaleźć. Podpowiedzi korzystają z czterech technik, od najprostszej do eksperckiej: nakładania, skreślania, nakładania z wypełnionymi polami i „a co, jeśli…?” na najtrudniejsze siatki, a kolor dodaje jedną zmianę. Wszystkie przykłady poniżej pochodzą z Namiotu pokazanego wyżej, w kolejności, w jakiej rozwiązuje go podpowiedź.
Spokojniejsze wprowadzenie z pełnym przykładem krok po kroku znajdziesz w poradniku dla początkujących o tym, jak grać w nonogramy.
Nakładanie: przesuń bloki w obie strony
Przesuń w myślach bloki linii jak najdalej w jedną stronę, a potem jak najdalej w drugą. Pole, które ten sam blok zakrywa w obu położeniach, jest wypełnione, gdziekolwiek blok naprawdę leży. W Namiocie wskazówki 0 skreślają wiersze 1 i 10, więc siódemka z kolumny 4 ma do dyspozycji osiem pól między nimi. Przesunięta do góry zakrywa wiersze od 2 do 8, przesunięta w dół – od 3 do 9: wiersze od 3 do 8 są zakryte w obu położeniach, więc wszystkie sześć pól trzeba wypełnić.
To samo działa przy kilku blokach, pod warunkiem że zachowasz ich kolejność. Wiersz 7 ze wskazówką 3 3 ma osiem pól, od 2 do 9: przesunięte w lewo bloki zakrywają pola 2–4 i 6–8, przesunięte w prawo 3–5 i 7–9. Każdy blok nakłada się sam na siebie na dwóch polach, 3–4 i 7–8, więc można wypełnić pola 3 i 8 (4 i 7 już są wypełnione).
| Wskazówka | Potrzebne pola | Luz | Od razu wypełnione |
|---|---|---|---|
| 8 | 8 | 2 | 6 |
| 5 | 5 | 5 | 0 |
| 4 4 | 9 | 1 | 6 |
| 6 1 | 8 | 2 | 4 |
| 3 2 2 | 9 | 1 | 4 |
| 2 2 2 | 8 | 2 | 0 |
| 1 1 1 1 1 | 9 | 1 | 0 |
Dla linii 10 pól, wyliczone z zasady: bloki plus po jednym pustym polu między nimi zajmują podaną liczbę pól; luz to 10 minus ta liczba, a każdy blok dłuższy niż luz daje tyle pól, o ile jest od niego dłuższy.
Skreślanie: gotowe linie i za krótkie luki
Krzyżyki są tak samo ważne jak wypełnienia, bo skracają odcinki, którymi mogą dysponować pozostałe bloki. Stawiaj krzyżyk, gdy tylko wiesz, że pole jest puste. Najprostszy przypadek to gotowa linia: gdy wszystkie bloki ze wskazówki są na miejscu, reszta linii jest pusta. W wierszu 8 Namiotu wskazówka 3 3 jest kompletna w polach 2–4 i 7–9, więc pola 5 i 6, czyli wejście, dostają krzyżyki.
Drugi przypadek to luka za krótka na jakikolwiek blok. Kolumna 2 ma wskazówkę 2, a w tym momencie jej jedyne puste odcinki to pojedyncze pola w wierszach 2 i 4 oraz trzy pola w wierszach od 7 do 9. Blok dwóch pól nie zmieści się w luce jednego pola, więc pola w wierszach 2 i 4 dostają krzyżyki, a dwójka musi leżeć w wierszach od 7 do 9: przesunięta do góry zakrywa wiersze 7–8, przesunięta w dół 8–9, więc pole w wierszu 8 też trzeba wypełnić.
Zmieniaj linie: nakładanie z wypełnionymi polami
Każde pole należy do wiersza i do kolumny, więc pole ustalone w jednej linii staje się wskazówką dla linii, która ją przecina. Dlatego najlepszy nawyk w nonogramach to zmiana linii: po każdym kroku spójrz na linie przecinające właśnie oznaczone pola. W Namiocie nakładanie w kolumnach 4 i 7 wypełniło wiersze od 3 do 8 obu kolumn, więc wiersz 3 ma teraz wypełnione pola w kolumnach 4 i 7.
Wskazówka wiersza 3 to pojedyncza czwórka. Sam wiersz nic nie daje: czwórka mogłaby leżeć gdziekolwiek w ośmiu polach między krzyżykami. Ale jedyny blok musi zakryć oba wypełnione pola, a kolumny od 4 do 7 to dokładnie cztery pola, więc blok jest tam unieruchomiony. Wypełnij pola 5 i 6 i skreśl 2, 3, 8 i 9, do których żaden blok nie sięga. To właśnie nakładanie z wypełnionymi polami: znowu nakładanie, ale teraz bloki trzymają w miejscu także wypełnione pola. Łamigłówki na poziomie Średnie potrzebują go od czasu do czasu, na poziomie Trudne – raz po raz.
Poziom Ekspert: „A co, jeśli…?”
Czasem żadna pojedyncza linia nic już nie daje. Łamigłówki na poziomie Ekspert wymagają wtedy sprawdzenia jednego pola: załóż, że jest wypełnione (albo puste), wyciągaj wnioski linia po linii, a jeśli któraś linia przestanie mieścić bloki ze swojej wskazówki, prawdziwe jest przeciwieństwo założenia. Podpowiedź wybiera pole, przy którym sprzeczność pojawia się najszybciej, więc łańcuch kroków jest na tyle krótki, że da się go prześledzić. W Namiocie taki krok przychodzi pod koniec, w wierszu 9, kolumnie 2. A co, jeśli to pole jest wypełnione?
- Krok 1, wiersz 9 (2 2): pierwsza dwójka zajęłaby pola 2–3, więc pole 4 jest puste.
- Krok 2, kolumna 2 (2): jej blokiem byłyby wiersze 8 i 9, więc pole w wierszu 7 jest puste.
- Krok 3, kolumna 4 (7): przy pustym polu w wierszu 9 siódemka biegnie od wiersza 2 do wiersza 8, więc pole w wierszu 2 jest wypełnione.
- Krok 4, wiersz 7 (3 3): przy pustym polu 2 pierwsza trójka zajmuje pola 3–5, a druga 7–9: wypełnij 5 i 9, skreśl 6.
- Krok 5, wiersz 2 (2): pole 3 jest skreślone, a pole 4 wypełnione, więc blok to pola 4–5: wypełnij 5, skreśl 6 i 7.
- Wynik: kolumna 5 (5) ma teraz wypełnione wiersze od 2 do 7, sześć pól jedno pod drugim. To łamie jej wskazówkę, więc pole w wierszu 9, kolumnie 2 jest puste.
Kolorowe nonogramy: co się zmienia
W kolorowym nonogramie każda liczba wskazówki ma kolor, a bloki muszą występować w kolejności i kolorach wskazówki. Jedyna nowa zasada: bloki różnych kolorów mogą się stykać, bo zmiana koloru i tak pokazuje, gdzie jeden się kończy. Puste pole jest potrzebne tylko między blokami tego samego koloru.
To zmienia rachunek. Wiersz 5 kolorowego Serca ma wskazówkę 1 6 1: niebieski, różowy, niebieski. W wersji czarno-białej te bloki potrzebowałyby 10 pól, osiem na bloki i dwa na przerwy; tutaj wystarczy osiem, dokładnie tyle, ile jest pól między skreślonymi końcami, więc cały wiersz jest rozstrzygnięty od razu. Wszystkie opisane wyżej techniki działają w kolorze tak samo, pod warunkiem że przerwy liczysz tylko między blokami jednego koloru.
Gdy utkniesz: solver nonogramów i podobne łamigłówki
Jeśli utkniesz na nonogramie z książki, aplikacji albo gazety, nasz solver nonogramów odtworzy obrazek ze wskazówek i powie, czy mają one więcej niż jedno rozwiązanie. Łamigłówka z dwoma rozwiązaniami jest wadliwa: w którymś momencie trzeba by zgadywać. Każdą łamigłówkę na tej stronie sprawdzamy pod tym kątem, zanim ją zobaczysz, co opisujemy na stronie jak tworzymy i testujemy nasze łamigłówki (po angielsku).
Jeśli lubisz wypełniać pola według liczb, spróbuj łamigłówki Mosaic, znanej też jako Fill-a-Pix: każda wskazówka liczy wypełnione pola w kwadracie 3×3 wokół siebie, łącznie z własnym polem, a rozwiązaniem też jest obrazek. Aquarium i Thermometers korzystają, podobnie jak nonogram, z liczb przy wierszach i kolumnach, a woda i rtęć wypełniają w nich akwaria i termometry od jednego końca.